logo Lạc Việt Audio
navigation Lạc Việt Audio
Navigation Close amthanhthudo.com

Nguồn xung là gì? Có nên sử dụng cục đẩy nguồn xung?

3995 lượt xem

Với sự phát triển của khoa học công nghệ như hiện nay thì những thiết bị điện tử âm thanh ngày càng được trang bị thêm nhiều linh kiện cao cấp và chất lượng hơn. Chắc hẳn bạn đã từng nghe đến nguồn xung được sử dụng trong những thiết bị như amply, cục đẩy,… Vậy nguồn xung là gì? Cấu tạo, nguyên lý hoạt động của nguồn xung là gì? Rồi cục đẩy nguồn xung là gì, có nên sử dụng cho dàn âm thanh hay không? Cùng Lạc Việt Audio tìm hiểu qua bài viết dưới đây nhé!

>>> Tham khảo thêm:

Nguồn xung là gì?
Nguồn xung là gì?

Nguồn xung là gì?

Nguồn xung hay còn được gọi với cái tên là nguồn switching là bộ nguồn có tác dụng biến đổi nguồn điện xoay chiều thành nguồn một chiều dựa trên chế dộ dao động xung tạo nên từ mạch điện tử kết hợp với một biến áp xung.

Như bình thường  chúng ta khi cần sử dụng những điện áp nhỏ như 3V, 5V, 9V, 12V, 24V,… mà nếu sử dụng bộ nguồn tuyến tính thì khi cấp nguồn xoay chiều 220V vào nó sẽ phải thực hiện hạ áp thông qua một biến áp sắt. Sau đó là kết hợp thêm với bộ chỉnh lưu và IC của nguồn tuyến tính mới cho ra được điện áp như mong muốn. Nếu sử dụng bộ nguồn như vậy sẽ rất tốn chi phí, vậy liệu và thường thì chúng cũng rất cồng kềnh. Nếu sử dụng cho các thiết bị hiện đại thì sẽ không hợp lý.

Vì thế mà người ta đã chế tạo ra nguồn xung và hiện nay, nguồn xung đã được ứng dụng trong rất nhiều thiết bị mà chúng ta sử dụng hàng ngày như chiếc loa của bạn hay bếp từ, lò vi sóng, nổi cơm điện,… Như vậy với khái niệm nguồn xung là gì, bạn chỉ cần hiểu đơn giản là nguồn xung là nguồn có chức năng biến nguồn xoay chiều thành nguồn 1 chiều.

Một số khái niệm liên quan đến nguồn xung là gì?

Mạch nguồn xung là gì?

Mạch nguồn xung thực chất là để chỉ một phần của nguồn xung mà chúng ta đã tìm hiểu khái niệm ở bên trên. Bạn chỉ cần nghĩ đơn giản chúng là các bo mạch trong nguồn xung. Mạch nguồn xung khá phức tạp và nhiều chi tiết. Để chế tạo được mạch nguồn xung cũng rất khó nên với khuôn khổ bài viết này thì không thể nào giới thiệu hết được.

Mạch nguồn xung là gì?
Mạch nguồn xung là gì?

Bộ nguồn xung là gì?

Bộ nguồn xung chính là khái niệm nguồn xung là gì phía trên. Chúng chỉ để giải thích cho việc nguồn xung sẽ đi theo một bộ nhất định chứ không thể tách rời từng linh kiện, bộ phận. Bộ nguồn xung có thể được bán riêng tại các của hàng điện tử hoặc bạn có thể tìm mua dễ dàng trên mạng.

Cấu tạo cơ bản của bộ nguồn xung

Tùy vào từng thiết bị điện tử thực tế mà bộ nguồn xung sẽ có thể bao gồm những linh kiện khác nhau. Tuy nhiên, cấu tạo nguồn xung cơ bản sẽ bao gồm những linh kiện như sau:

  • Biến áp xung: Là loại biến áp có cấu tạo khá giống với các biến áp thông thường mà chúng ta bắt gặp. Chúng sẽ gồm các cuộn dây được quấn trên một lõi từ ferit (ở biến áp thường thì lõi từ là thép kỹ thuật điện). Nếu chúng ta sử dụng cùng một kích thước với biến áp thường thì biến áp xung sẽ cho ra một công suất lớn hơn rất nhiều. Vì thế mà chúng được ứng dụng trong rất nhiều thiết bị âm thanh. Thêm nữa là biến áp xung có khả năng hoạt động được ở cả những dải tần cao còn loại thông thường thì chỉ hoạt động tốt ở dải tần thấp.
  • Cầu chì: Linh kiện này thì khá quen thuộc. Tất nhiên vai trò của cầu chì trong bộ nguồn xung sẽ là bảo vệ mạch nguồn khi bị ngắn mạch hay xảy ra sự cố.
  • Sò công suất: Là loại linh kiện bán dẫn đóng vai trò như một công tắc chuyển mạch. Nghe sò công suất thì nhiều bạn có thể thấy khó hiểu nhưng thực chất chúng có thể là transistor, mosfet hay là loại IC tích hợp. Chúng dùng để đống và cắt điện từ chân dương (+) của tụ lọc tới nguồn sơ cấp của biến áp xung cho xuống mass.
  • Cuộn chống nhiễu, diode chỉnh lưu, tụ lọc sơ cấp: Đây là các linh kiện tham gia vào quá trình thay đổi điện ấp xoay chiều 220V thành điện áp 1 chiều. Chúng sẽ giúp tích trữ điện trong tụ lọc sơ cấp để có thể cung cấp nguồn dự bị cho cuộn sơ cấp.
  • Tụ lọc thứ cấp: Là tụ có chức năng tích trữ năng lượng điện từ của cuộn thứ cấp tron biến áp xung để cấp cho tải tiêu thụ. Khi cuộn sơ cấp của biến áp được đóng ngắt liên tục sẽ tạo ra một từ trường biến thiên và tạo ra một điện áp. Điện áp này sẽ được chỉnh lưu qua mọt vài diode rồi đưa ra tụ lọc thứ cấp để san bằng điện áp.
  • IC quang và IC TL431: Hai loại IC này cực quan trọng trong một bộ nguồn xung. Chúng có chức năng là tạo ra một điện áp cố định để có thể khống chế được điện áp thứ cấp ổn định. Để làm được điều đó thì 2 loại IC này sẽ khống chế dao động đóng và ngắt điện vào cuộn sơ cấp của biến áp theo một quy luật nhất định để có thể tạo ra điện áp bên thứ cấp như mong muốn.
Cấu tạo cơ bản của bộ nguồn xung
Cấu tạo cơ bản của bộ nguồn xung

Nguyên lý hoạt động của nguồn xung là gì?

  • Đầu tiên thì khi bạn đặt một điện áp xoay chiều vào, nó sẽ chạy qua các cuộn lọc nhiễu rồi đi vào diode chỉnh lưu thành dòng 1 chiều (130-300W) trên tụ lọc nguồn sơ cấp.
  • Sau đó tụ lọc nguồn sơ cấp sẽ tích một lượng điện nhất định cho cuộn sơ cấp biến áp xung hoạt động. Bạn có thể gặp những tụ lọc sơ cấp như 4,7uF-400V, 10uF-400V, 220uF-400V,…
  • Cuộn sơ cấp của biến áp xung được cấp nguồn điện xung cap tần nhờ vào khối chuyển mạch bán dẫn (chính là sò công suất được nhắc tới ở phần trên). Các xung điện này được tạo ra nhờ bộ tạo xung hoặc các mạch dao động điện tử.
  • Lúc này bên cuộn thứ cấp của biến áp xung sẽ xuất hiện các mạch chỉnh lưu cho ra điện một chiều cấp điện cho tải tiêu thụ. Nhờ vào các IC khống chế điện áp mà các điện áp ra được giữ ổn định như mong muốn của người dùng như 5V, 9V, 12V, 24V,….
  • Mạch hồi tiếp sẽ lấy phần điện áp ra để đưa vào bộ tạo xung dao động nhằm khống chế tần số dao động của điện áp ra này. Các IC thường sử dụng như 7805, 7809, 7812, 7818.
Nguyên lý hoạt động của nguồn xung là gì?
Nguyên lý hoạt động của nguồn xung là gì?

Các loại nguồn xung thường gặp nhất hiện nay

Thực tế là có rất nhiều kiểu nguồn xung khác nhau trên thị trường. Nhưng chắc chắn bạn sẽ gặp phải 4 loại nguồn xung thông dụng nhất mà chúng tôi đưa ra dưới đây:

  • Nguồn xung Buck (Buck converter): Là loại được sử dụng phổ biến nhất. Chúng có thể xử lý được các nguồn xoay chiều DC đầu vào lớn với nhiều mức dầu ra khác nhau cho thiết bị với hao phí điện năng cực thấp. Nguồn xung buck sẽ sử dụng một transistor để đóng ngắt liên tục theo đúng chu kỳ điện áp đầu vào qua một cuộn dây.
  • Nguồn xung Boost (Boost Converter): Loại này thì ngược lại với Buck. Tức là chúng sẽ cho ra điện áp đầu ra lơn hơn điện áp vào.
  • Nguồn xung Flyback: Là loại nguồn linh hoạt nhất trong các loại nguồn xung thống dụng hiện nay. Chúng có thể cho ra được nhiều mức điện áp đầu ra khác nhau kể cả điện áp âm. Điều này được thực hiện dễ dàng qua một kênh truyền gián tiếp thông qua biến áp trung gian. Mà quan trọng là bạn cũng chỉ cần đặt 1 điện áp đầu vào. Vì thế mà flyback thường được sử dụng cho các hệ thống cung cấp điện năng như năng lượng mặt trời, gió,… với hiệu suất khá cao.
  • Nguồn xung Push-Pull: Đúng với cái tên của nó thì nguồn xung này sử dụng 2 van đóng ngắt biến áp xung. Mỗi vân dẫn sẽ hoạt động trong nửa chu kỳ của nguồn.
Các loại nguồn xung thường gặp nhất hiện nay
Các loại nguồn xung thường gặp nhất hiện nay

Ưu nhược điểm của nguồn xung là gì?

Ưu điểm: Nguồn xung ngày càng được ưa chuộng sử dụng hơn là nhờ chúng có kích thước rất nhỏ gọn, hiệu suất hoạt động lại cao và ít nóng. Khả năng điều chỉnh cũng tối ưu hơn hẳn loại cũ. Điện áp vào có thể thay đổi nhiều mức khác nhau và đặc biệt nguồn xung lại có giá thành rất rẻ.

Nhược điểm: Bên cạnh những ưu điểm tuyệt vời thì nguồn xung vẫn có một số nhược điểm như:

  • Dễ bị lỗi do có nhiều linh kiện trong bộ nguồn (do sét đnáh hoặc điện áp vào quá lớn).
  • Có quá nhiều mạch khác nhau nên sẽ khó khăn trong quá trình sửa nguồn xung.
  • Nếu muốn thay thế linh kiện cho nguồn xung không phải chuyện dễ vì một số loại khá đắt và thậm chí còn không có trên thị trường.
  • Chế tạo khó đòi hỏi kỹ thuật cao, khá phức tạp.
Cục đẩy nguồn xung là gì? Có nên sử dụng chúng hay không?
Cục đẩy nguồn xung là gì? Có nên sử dụng chúng hay không?

Cục đẩy nguồn xung là gì? Có nên sử dụng chúng hay không?

Từ việc tìm hiểu khái niệm nguồn xung là gì cũng như những ưu nhược điểm cơ bản của nguồn xung chắc các bạn cũng đã biết chút về cục đẩy nguồn xung là gì và chúng có ưu nhược điểm ra sao. Và có nên sử dụng chúng hay không.

Cục đẩy nguồn xung là loại cục đẩy công suất sử dụng bộ nguồn xung. Vì thế mà chúng sẽ được thừa hưởng trọn vẹn những ưu điểm của nguồn xung như:

  • Hiệu suất chuyển đổi cao: Cục đẩy công suất nguồn xung cho hiệu suất chuyển đổi cực kỳ cao có thể lên đến 80-90%. Thêm nữa là cũng không sinh ra nhiệt thừa trong quá trình hoạt động. Như vậy sẽ rất tiết kiệm điện năng mà lại giúp cho cục đẩy nguồn xung hoạt động bền bỉ hơn.
  • Thiết kế cực nhỏ gọn: Nguuồn xung có cấu tạo gọn nhẹ nên khi tích hợp vào trong cục đẩy nguồn xung sẽ giảm được đáng kể kích thước của những cục đẩy nguồn xung so với loại thông thường. Điều này được khách hàng rất thích.
  • Mức công suất lớn: Cục đẩy nguồn xung có khả năng khuếch đại mạnh mẽ với công xuất lớn. Nếu so sánh với các loại sò thường và mosfet công suất thì nó vượt trội hơn nhiều.
  • Chất âm thanh hay, chi tiết: Không chỉ đem lại lợi ích về mặt kích thước, hiệu suất mà cục đẩy nguồn xung còn sở hữu chất âm cực hay. Bạn sẽ thấy rằng âm thanh trong trẻo, chi tiết và chân thực hơn hẳn. Khả năng đánh loa khỏe với chất âm cực mạnh mẽ.

Với những ưu điểm tuyêt vời như thế thì chúng ta hoàn toàn có thể yên tâm lựa chọn main công suất nguồn xung cho dàn âm thanh của mình rồi.

>>> Xem thêm: Hướng dẫn cách phân loại cục đẩy công suất đơn giản nhất

Một số câu hỏi liên quan tới nguồn xung thường gặp
Một số câu hỏi liên quan tới nguồn xung thường gặp

Một số câu hỏi liên quan tới nguồn xung thường gặp

Sự khác nhau giữa nguồn xung và nguồn tuyến tính

Nguồn xung và nguồn tuyến tính đều là hai loại được sử dụng rất phổ biến. Điểm khác nhau cơ bản nhất giữa chúng là với nguồn tuyến tín thì điện áp vào sẽ bị rơi bớt trên IC nguồn tuyến tính để cho điện áp ra bằng hằng số. Còn với nguồn xung thì lại chuyển dòng xoay chiều thành dòng 1 chiều dựa trên mạch điện tử kết hợp với biến áp xung.

Nguồn xung và nguồn biến áp có giống nhau?

Với nguồn xung và nguồn biến áp thì chúng khác hẳn nhau. Nguồn biến áp sẽ chuyển năng lượng giữa hai hay nhiều mạch thông qua hiện tượng cảm ứng điện từ. Nó không thể chuyển dòng DC ra dòng một chiều như nguồn xung mà chỉ có tác dụng thay đổi điện áp.

Nguồn xung đối xứng thường được ứng dụng như thế nào?

Nếu xét về linh vực âm thanh thì chúng ta có thể thấy nguồn xung đối xứng xuất hiện khá nhiều. Vì khi sử dụng nguồn xung đối xứng có thể ứng dụng trong amply (mặc dù bình thường chỉ có cục đẩy công suất hay sử dụng nguồn xung còn amply thì hiếm khi).

Nguồn xung đối xứng còn được ứng dụng để chế tạo các mạch test như điều khiển động cơ hay chế tạo biến tần,…

Trên đây là bài viết về khái niệm nguồn xung là gì cũng như kiến thức cơ bản về bộ nguồn xung, giải đáp được câu hỏi cục đẩy nguồn xung là gì, có nên sử dụng hay không. Mong rằng với những thông tin mà Lạc Việt Audio chia sẻ sẽ giúp bạn hiểu được nguồn xung là gì, cấu tạo, nguyên lý hoạt động cũng như các loại nguồn xung phổ biến hiện nay. Theo dõi chúng tôi để biết thêm thật nhiều thông tin bổ ích nhé! Hẹn gặp lại các bạn vào những bài viết sau.

duyshinota

Là người kinh doanh trong lĩnh vực âm thanh hơn 15 năm qua ,tôi hiện là giám đốc tại Lạc Việt Audio -nhà phân phối thiết bị âm thanh số 1 Việt Nam.Chúng tôi chuyên cung cấp và setup các sản phẩm thiết bị và hệ thống âm thanh chuyên nghiệp có chất lượng tốt nhất cùng mức giá cạnh tranh hàng đầu tại thị trường trong nước

Tin tức liên quan

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.